saffet öztürk
26 Takipçi | 1 Takip
17 09 2009

Aşağıköselerli Köyü

KÖYE ULAŞIM:

Mut'un güneyinde ve Gülnar sınırına yakın bir bölgede. Özköy'le karşı karşıyadır. Mut-Silifke karayolunun 11.km.'sinden sağa ayrılan asfalt yolla ulaşım sağlanır.

KÖY HAKKINDA GENEL BİLGİ

Köyün ilk kurucuları (Ataları) 13. yüz yılın başlarında orta Asya’dan göç ederek İran üzerinden ( 500 aile olarak) Anadolu ya gelmişler. Göçebe hayatı yaşadıkları için uygun ortam bulabilmek amacıyla batıya doğru göç etmişler. Maraş’tan itibaren obalara bölünerek hayvan otlatmak için yazlık ve kışlık buldukları yerleri mesken tutmuşlar. Bir kısmı Çukurova ve Nurdağı’nı mesken tutmuş, tutunamayanlar batıya doğru ilerleyerek orta ve batı Toroslara doğru gelmişler.  Kösreli Yörüklerinden olan köylü 14.yüzyılın ortalarına doğru Göksu vadisini takip ederek Tekeçatı yaylasına kadar çıkar, o dönemde Karamanoğlu beyliğinin sınırları içinde olan Taşeli bölgesi Kösreli Yörüklerine yurt olur. ( Kösreli diğer ismi (Kulfalı) Kösreli ismi zamanla Köselerli haline gelmiştir.) Köylü kışın Göksu vadisinin aşağı kısımlarında yazları da Göksu vadisini takip ederek Tekeçatı yaylasında yerleşirler, konaklama ve hayvan otlatmak için Karamanoğlu beyliğine aile başı bir miktar para öderler, zamanla Kösreli Yörüklerinin iyilikleri ve etraftaki tebaaya zarar vermemeleri ve beyliğe karşı iyi davranmaları sonucunda Karamanoğlu beyliği Kösreli Yörüklerine mükâfat ve kendine daha iyi bağlamak için Tekeçatı ile ovacık arasındaki bölgeyi, rahat dolaşmaları, hayvan otlatmaları için bir fermanla Kösreli Yörüklerine bağışlar. Bu bölgede Kösreli Yörükleri bölünerek üç köy haline gelir, bu köyler Osmanlı zamanında Gilindire Sancağına bağlı olarak 19.yüz yıla kadar yerleşik hayatları olmadan kışın şimdiki köylerinin olduğu bölgelerde yazın Torosların yüksek yerlerinde yaşarlar. Sonraki yıllarda Göksu nehri sınır kabul edildiği için Aşağıköselerli ve Yukarıköselerli Gilindire Sancağına, Köselerli köyü ise Mut'a bağlanır. 19.yüzyılın sonlarında Taşeli yöresinde baş gösteren kuraklıktan etkilenen köylülerin bir kısmı göç ederek Ceyhan Toprakkale ve Osmaniye yöresine yerleşirler. 1927 yılına kadar Aşağıköselerli, Yukarıköselerli ve Mucuk köyü tek muhtarlık olarak yönetilir. Bu yıldan itibaren 1954 yılına kadar Gülnar'a bağlı bir köy olur 1955 yılında köprünün yapılması ve motorlu araçların çoğalması ile yolu daha düzgün ve kısa olan Mut'a bağlanır. Halen Mut ilçesine bağlı en çok gelişen ve gelişmeye müsait, farklı mahallesi olmayan en büyük köydür. Değerli Hemşerimiz araştırmacı-yazar Ensar KÖSE ise “Mutlu Köyler” adlı kitabında köyün tarihi hakkında; Aşağıköselerli köyünün ne zaman kurulduğuna dair kesin bir bilgi yoktur. Mut kazasının idari taksimatını gösteren 2 Aralık 1913 tarihli çizelgede yer almadığı; 16 Ocak 1916 tarihli raporda ise Köselerli köyüne bağlı bir mahalle olduğu ve buranın ayrı bir köy haline getirilmesinin teklif edildiği göz önüne alınırsa; Aşağıköselerli köyünün Osmanlı Devleti'nin son döneminde veya Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulduğu sonucuna varabiliriz. Diye bahsetmektedir.

KÖYÜN COĞRAFYASI

Mut'un güneyinde, Göksu Irmağının yakınında engebeli bir arazi üzerinde kuruludur. Güney komşusu olan Özköy'le arasında bir dere geçmektedir. Köy hem nüfus, hem de hane sayısı bakımından yoğun bir yapıya sahiptir.  Bitki örtüsü, köyün içinde evler arasındaki Nar, Dut, İncir gibi ağaçlar dışında neredeyse yok gibidir. Güneyde ise çam ormanları ve makilerle örtülü yamaçlar göze çarpmaktadır.

KÖYÜN NÜFUSU

Aşağıköselerli köyünün 1913 yılındaki nüfusu, 72 hane toplam 395 kişidir(206 kadın ve 198 erkek) Diğer birçok köyde de görüldüğü üzere, II. Dünya Savaşı’nın sonunda azalan köy nüfusu, daha sonra sürekli olarak artış göstermiştir. 1990 yılı sayımında bin kişiyi geçen Aşağıköselerli, 2000 yılına girildiğinde, 1935 yılı nüfusuna göre % 2069'luk artışla ilçenin en kalabalık köyü haline gelmiştir. Köyün şuan ki hane sayısı 550 ve ( En son 2007 yılı nüfus sayımına göre) nüfusu 1061 dir. Dışarıdan göç almamakla birlikte dışarıya da fazla göç vermeyen bir köydür.

KÖYDE SOSYAL ve EKONOMİK HAYAT

İlçenin en kalabalık nüfusuna sahip köylerden biri olan Aşağıköselerli'de ekonomik hayat tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Göksu Irmağına yakın bir yerde bulunan tarlalarda meyve ve sebze tarımı yapılmaktadır. Kayısı, erik, nar ve üzüm en cok yetiştirilen ürünlerdir. Son yıllarda Zeytincilikde gelişme kaydedilmiştir. Köyde geleneksel olarak sebze tarımı da yapılmaktadır. Domates, biber ve patlıcan yaygın ekim alanına sahiptir. Sanayi ürünü olarak ta kavakçılık yapılmaktadır. Geçmiş yıllarda ekimi yapılan yer fıstığı tarlaların veriminin düşmesi ile artık üretilmemektedir. Eskiden köyde küçükbaş hayvancılığı yaygınken, son yıllarda otlak sorunları nedeniyle iyice azalmış; buna karşılık et ve süt hayvancılığı (büyükbaş) artış göstermiştir. Hayvancılık yapan köylüler yaz mevsiminde Belbaşı, Üçpınar, Yellibel ve Tekeçatı yaylalarına çıkmaktadır. Köyün yıllık süt üretimi 1 825 ton, et üretimi de yıllık 200 ton civarındadır. Köyde belirgin bir ticari yaşam da vardır. Salı günü kurulan pazar, çevre köylülerinde buraya toplanmasını sağlamaktadır. Köyde sağlık evi vardır ama faal değildir. İlköğretim okulu faaldir.

KÖYDE YAYLACILIK

Köylü yayla olarak Tekeçatı yaylasını uzun yıllar kullanmışlar, daha sonraları Tekeçatı’nın uzak olması nedeniyle İşemik yaylasına da gitmeye başlamışlar. Bu günlerde hayvancılığın azalması ile gerçek anlamda yaylacılık kültürü bitmek üzere. Şimdiki yaylacılık daha çok yazın sıcaktan kaçmak, serin yerlere gitmek için yapılan turistik amaçlı yaylacılıktır. Ancak azda olsa hala eski gelenekleri sürdürmeye çalışan birkaç aile hala hayvanları ile birlikte Tekeçatı yaylasına gitmektedir.

 BİLGİLENDİRME

Bu bilgilerin kaynağı; değerli hemşerimiz araştırmacı-yazar Ensar KÖSE tarafından araştırılarak ve büyük bir emek sarf ederek yayınladığı "Mutlu Köyler" adlı kitabıdır.

NOT  Köy ile ilgili olarak yayınlanması istenen başka bilgiler, hikâyeler, fıkralar ve fotoğraflar var ise saffeto@mynet.com adresime gönderirseniz zevkle yayınlarım.

Köylerin Listesi

187
0
0
Yorum Yaz